Van zeecontainer naar studentenkamer: de tweede editie van het Free Furniture Festival

Het heeft wel wat weg van die ultieme hoofdprijs: een minuut lang gratis winkelen. Alleen duurt het hier een stuk langer, hoef je niet te rennen en is het ook nog eens goed voor het milieu. Tijdens de tweede editie van het Free Furniture Festival op zaterdag 12 september konden Rotterdamse studenten bij de Citrusveiling gratis tweedehands meubels en spullen voor in huis uitzoeken. Banken, bureaus, lampen, stoelen, pannen en servies: als het er staat en je kunt het gebruiken, mag het mee. Mits een ander je niet net voor is, natuurlijk.

Het idee achter het Free Furniture Festival (FFF) is simpel: studenten in Rotterdam kunnen op het festival gratis hun complete inrichting bij elkaar scharrelen. Het doel? Laten zien dat hergebruik een slimme en logische keuze is. "We hebben FFF dit jaar voor het eerst georganiseerd en eerlijk gezegd hadden we dit tien of twintig jaar geleden al moeten doen," vertelt Özlem Ates, gemeentelijk projectleider bij Rotterdam Circulair. "Er worden in de stad zo ontzettend veel mooie, nog bruikbare spullen weggedaan. Het bespaart studenten geld, verlengt de levensduur van meubels en vermindert afval en CO2-uitstoot."

Directe impact op de stad

Het festival werkt, dat merk je aan alles. De Citrusveiling stroomde vol met 820 studenten. En de resultaten over de twee edities dit jaar liegen er niet om: van de 1.410 aangevoerde spullen ging 84 procent mee naar een nieuw thuis. In totaal gaat het om ruim 36.500 kilo aan bruikbare spullen die niet bij het afval belandde.

Waar de eerste editie in Kralingen vooral publiek uit de eigen buurt trok, vonden dit keer veel meer studenten uit West en Zuid hun weg naar de veiling in West. Tel daarbij op dat 51 procent van de aanmeldingen van internationale studenten kwam, en je ziet hoe de hele Rotterdamse studentenpopulatie samenkomt. Gratis spullen zijn nog altijd de belangrijkste reden om mee te doen, maar het milieu speelt een steeds grotere rol: 29 procent noemt dat nu als motivatie, tegenover 22 procent bij de eerste editie in augustus. Duurzaam inrichten is op deze manier geen ver-van-mijn-bed-show.

Wie het eerst komt, wie het eerst... zit

Dat de animo gigantisch is, bleek al vroeg in de ochtend. Er vormde zich al snel een meterslange rij voor de deur, waar sommige studenten ruim voor de opening van 11:00 uur klaarstonden. Met een bakkie koffie in een eetbaar koekbekertje heerste er een goede sfeer, maar eenmaal binnen telde elke seconde. Reserveren zit er niet in: wie een meubel wil, moet erbij blijven. Dat bleek nodig ook. Overal in de hal zaten studenten waakzaam bovenop een bank of stoel om hun nieuwe aanwinst te verdedigen tegen kapers op de kust. Rond 12.30 uur bereikte de drukte een toppunt en een uur later was het pand zo goed als leeggeplukt.

Beauty is in the eye of the beholder. Waar de een puur 'zooi' ziet of van z'n eikenhouten kast af wil, is een student er juist zielsgelukkig mee

Jan Bosma, medeoprichter van De Ontspulknul

Waar komen al die spullen vandaan?

Achter de stoelen, kasten en lampen schuilt een enorme inzamellogistiek. Maar liefst 14 zeecontainers vol meubels en inboedel werden verzameld door De Ontspulknul en de gemeente Rotterdam, in nauwe samenwerking met RataPlan, Het Goed, de milieuparken en diverse weggeefwinkels. Medewerkers bij de milieustraten zetten bruikbare spullen apart en kringloopwinkels doneerden items die zij wegens ruimtegebrek of kleine imperfecties niet meer verkochten.

Jan Bosma, medeoprichter van De Ontspulknul, is een van de drijvende krachten achter de inzameling. "We zijn als stichting begonnen omdat we zagen dat heel veel mensen overbodige spullen thuis hebben staan waar ze geen raad mee weten," legt Jan uit. "Gisteren heb ik alles geteld: we hadden bijna 1000 items voor deze editie, waaronder 250 stoelen. Beauty is in the eye of the beholder. Waar de een puur 'zooi' ziet of van z'n eikenhouten kast af wil, is een student er juist zielsgelukkig mee."

Het is ongelooflijk wat mensen zomaar weggooien, terwijl de kwaliteit van wat hier staat echt verrassend goed is.

Studente Rui En

Blije gezichten op de vloer

En of studenten er gelukkig mee zijn. We zien veel blije gezichten, waaronder die van Sky (20), student aan de Vakschool Goudsmeden in Schoonhoven. Samen met zijn vrienden stapt hij zonder verwachtingen de Citrusveiling binnen op zoek naar een schoenenkastje. "Wie weet staat er wat leuks, wie weet niks", vertelt hij. De uiteindelijke buit overtreft zijn verwachtingen: "Onze absolute parel is een knalrode stalen kast! Wat we precies bespaard hebben weet ik niet, maar het is een hoop."

Ook Kuba (24), illustratiestudent aan de Willem de Kooning Academie, loopt stralend rond. "Ik was op zoek naar een grote ezel en die heb ik gevonden! Er zitten misschien wat krasjes op maar mijn spullen worden toch vies als ik ga schilderen. Alles wat er nu nog bij komt is bonus." Kuba woont nu nog in Spijkenisse, maar hoopt snel een kamer te vinden in Rotterdam. Zijn vondst levert hem een besparing op van ruim 100 euro.

Even verderop houdt Rui En (28) uit Singapore een poef bezet. Ze is net afgestudeerd en helpt haar nieuwe huisgenote Isha (26), die aan haar eerste studiejaar begint. “Isha zocht organizers, dus die is al een tijdje in alle bakken aan het vissen”, vertelt Rui En. “Ik heb zelf duurzaamheid gestudeerd, dus ik vind dit fantastisch. Het is ongelooflijk wat mensen zomaar weggooien, terwijl de kwaliteit van wat hier staat echt verrassend goed is. En ik heb een poef gevonden, precies wat ik zocht!”

Vervoer met 'hoop en dromen'

Het uitzoeken van een bank is één ding, maar hoe krijg je een tweezitsbank of een kledingkast op een studentenkamer drie hoog?

Studenten Annelie (23), Leyla (18) en Paola (18) staan enigszins vertwijfeld naast hun zojuist veroverde meubels. "Toen ons eerder werd gevraagd hoe we dit naar huis gingen vervoeren, zeiden we nog voor de grap: ‘With hope and dreams!’" lacht Annelie. "Nu zitten we maar even op onze nieuwe bank uit te rusten en te bedenken hoe we dit fysiek bij Zuidplein krijgen."

Gelukkig biedt de Butler Service uitkomst. Dani (26), een van de sjouwers van de verhuisdienst, maakt zich klaar voor zijn dagelijkse portie krachttraining. "Wij zijn hier om spullen die te groot zijn voor de metro voor 15 euro rechtstreeks bij de studenten voor de deur af te leveren. Echt super dat dit er is voor mensen die het financieel krap hebben."

‘Een perfecte win-win!’

Mocht het gewenste meubelstuk net voor je neus worden weggekaapt, dan is er geen man overboord. Het festival wijst bezoekers op verschillende weggeefwinkels en circulaire hubs in de stad.

Karola van Rooyen van de weggeefwinkel vertelt: “Mensen vinden het zonde om spullen weg te gooien, maar naar de kringloop brengen vinden ze soms te duur of ingewikkeld. En wij krijgen in onze winkel veel te veel binnen, waaronder twintig dozen vol met mappen en schrijfwaren. Die konden we nu mooi meegeven aan de studenten. Een perfecte win-win! En wie vandaag achter het net vist, is van harte welkom in de winkel.”

Goed voor studenten, goed voor het milieu en goed voor Rotterdam. Daar mogen we trots op zijn!”

Wethouder Sabine Biesheuvel (Klimaat, Circulair en Buitenruimte)

Krachtige krachtenbundeling

Het festival laat precies zien wat mogelijk is wanneer de stad de handen ineen slaat. Naast maatschappelijke partners zijn ook de onderwijsinstellingen intensief betrokken: de Erasmus Universiteit (EUR), Hogeschool Rotterdam, INHolland, Zadkine en Albeda zetten zich gezamenlijk in voor het evenement.

Kim le Noble, gemeentelijk projectleider Schone Stad, legt uit hoe dit aansluit op de visie van de stad: "Bij hergebruik denken we snel aan commerciële bedrijven die overgebleven grondstoffen opkopen en verwerken tot nieuwe producten. Maar het kan ook anders. Wij willen vanuit de Grondstoffennota laten zien dat je deze spullen gratis en direct een tweede leven kunt geven, puur om Rotterdammers te helpen."

Tijdens haar werkbezoek aan het festival benadrukt ook wethouder Sabine Biesheuvel (Klimaat, Circulair en Buitenruimte) de waarde van het initiatief voor studenten: “Fantastisch om te zien hoe zij hun kamer kunnen inrichten met gratis tweedehands meubels en spullen die anders waren weggegooid. (...) Goed voor studenten, goed voor het milieu en goed voor Rotterdam. Daar mogen we trots op zijn!”

Smaakt naar meer

Wat er gebeurt met spullen die aan het einde van de dag overblijven? Die gaan absoluut niet naar de vuilstort, maar worden opgeslagen in containers voor een volgende editie of gaan terug het netwerk in van de weggeefwinkels. En dat opslaan werkt: "Tijdens deze tweede editie zag ik meubels voorbijkomen die na de eerste editie mee teruggingen in de opslag, maar deze keer wel een gelukkige eigenaar vonden," vertelt Özlem.

Als het aan de organisatie ligt, is dit pas het begin. "Dit evenement kun je simpelweg niet meer negeren," besluit Özlem enthousiast. "We hebben dit jaar twee mooie edities neergezet in Oost en West. Wie weet kunnen we op termijn dromen over edities in andere delen van de stad, zoals Zuid, of het evenement openstellen voor nog bredere doelgroepen. Het Free Furniture Festival is een blijvertje!"

Foto's: Jan de Groen / Tekst: Ronja Boone