‘Boodschappenlijstje’ voor donorgebouw wordt steeds concreter

Precies een jaar geleden verscheen er in Schiehaven Noord een opvallend bouwbord: ‘donorgebouw gezocht’ stond er in grote letters op. De oproep trok de aandacht van woningcorporaties, sloopbedrijven en adviseurs in de bouw en leidde tot interessante gesprekken. Langzamerhand wordt het idee van bouwen met een donorgebouw meer gemeengoed. “Collega’s weten inmiddels dat als ze iets over hebben, ze ons moeten bellen.”

Collega’s Cedrique Noordman-Steenkamer, coördinator ‘Paris Prooftuin’ Schiehaven Noord bij de afdeling Circulair, en Annette Matthiessen, projectsenior Stedenbouw bij de gemeente ontvingen behoorlijk wat reacties op hun ongewone oproep. “We hebben met allerlei partijen gesproken over hun kennis en ervaring met het hergebruik van gebouwdelen”, vertelt Cedrique. “Daar hebben we een hoop van geleerd. Bijvoorbeeld dat we van grof naar fijn moeten gaan: nu het gebied nog onontgonnen is, kijken we eerst naar relatief grote, eenvoudige elementen, zoals een parkeergarage. Dat is eigenlijk alleen een constructie, er zit vaak niet eens een gevel in. Als je fijnere hergebruikte onderdelen wilt toepassen, zoals ramen, wordt het al lastiger. Want die moet je integreren in de architectuur van een gebouw.”

Tweedehandsdamwandenmarkt ontdekt

Na de eerste verkennende gesprekken hebben Cedrique en Annette beter in beeld wat er zoal beschikbaar is aan donorgebouwdelen. Hun boodschappenlijstje – met voor nu dus vooral grote elementen – wordt steeds concreter. Annette: “Er staan onder andere een vierbaans-spoorwegbrug op en een overkapping voor basketbalveldjes. En stalen damwanden, voor de kade in het gebied. Die moet worden gerenoveerd – nu stroomt er zand weg naar het havenbekken. Uit een berekening met een speciaal ontwikkelde tool bleek dat stalen damwanden een hoge CO2-uitstoot hebben. Daarom zijn we de vier circulaire strategieën afgegaan: kunnen we toe met minder materiaal? Nee. Met beter materiaal dan? Daar zijn we op gaan googelen en zo kwamen we erachter dat er een markt voor tweedehandsdamwanden bestaat. Die staan nu dus op ons lijstje.”

Kwaliteitsstempel voor tweedehands materialen

Als je iets nieuw in een winkel koopt, staat de producent garant voor de kwaliteit en veiligheid. Voor bouwproducten is dat zelfs nog strenger: die moeten gecertificeerd zijn. Bij hergebruik is dat nog niet zo. “Een idee zou zijn dat fabrikanten hun materialen weer terugnemen en opnieuw van een kwaliteitsstempel voorzien”, zegt Annette. “Dus dat je in de bouwmarkt de keuze hebt tussen nieuwe en gebruikte materialen, maar dat van allebei de kwaliteit gegarandeerd is. Dat is er nu nog niet, maar er wordt wel over nagedacht.”

Hergebruik vraagt andere manier van samenwerken

Een andere uitdaging bij werken met hergebruikt materiaal is dat het intern een manier van werken vergt die niet eerder nodig was. “Bij hergebruik moeten meerdere afdelingen samenwerken voor het beste resultaat”, legt Cedrique uit. “Neem de kopersplittegels in het gebied. Voordat die hergebruikt kunnen worden, moeten ze eerst getest worden op kwaliteit en op hun gezondheids- en milieu-impact. Daar zijn allerlei afdelingen bij betrokken: Stadsbeheer, Circulair, het Ingenieursbureau en landschapsontwerpers. Dat is een ander verhaal dan wanneer je nieuwe straatstenen inkoopt.“

Nog geen oplossing voor materialenopslag

Over uitdagingen gesproken: wat doe je als je een donorconstructie krijgt aangeboden die je niet direct kunt gebruiken? Zo kregen de dames intern de stalen constructie van een gymzaal en het dak van een tankstation aangeboden. “Super!”, vindt Annette. “Maar waar sla je die tijdelijk op? Daar hebben we nog geen oplossing voor. Al wordt er in de buurt, in Merwe-Vierhaven, een materialendepot gebouwd.”

Steeds creatiever

Cedrique en Annette merken dat ze steeds creatiever worden in hun denken over bouwen met een donorgebouw. Cedrique: “We denken sneller in mogelijkheden. Zo dacht ik eerst: ‘een oude gymzaal? Daar kunnen we niks mee.’ Maar Annette zei: ‘jawel joh, als overkapping van het basketbalveld!’” Ook collega’s raken steeds meer vertrouwd met het idee, merkt Annette. “Dat iemand ons belt met een gymzaal, zegt genoeg. Ze weten dat als ze iets over hebben, ze bij ons moeten zijn.”

Het boodschappenlijstje, Rotterdam is op zoek naar....