Materialenwerf als ontbrekende schakel in circulair ecosysteem
In de bouwsector gaat nog altijd veel materiaal verloren. Bij sloop of renovatie verdwijnen waardevolle onderdelen vaak rechtstreeks in de afvalstroom. Tegelijkertijd worden voor nieuwe projecten grote hoeveelheden primaire grondstoffen gebruikt. De oplossing: bouwmaterialen hergebruiken. Maar waar laat je die balken, stenen en stalen constructies in de periode tussen sloop en hergebruik? Een ‘materialenwerf’ biedt uitkomst.
Materialen uit het ene gebouw hergebruiken in het andere klinkt mooi. Maar zo simpel is het niet, legt Sophie Duran, adviseur duurzaam bouwen bij de gemeente uit. “In de praktijk betekent het dat de materialen die vrijkomen bij sloop of renovatie tijdelijk opgeslagen, gesorteerd, schoongemaakt en bewerkt moeten worden. Dat vergt, naast logistiek en samenwerking, ook ruimte.” In Merwe-Vierhavens (M4H), dat zich in de komende jaren ontwikkelt van haventerrein naar woon- en werkgebied, wordt daarom de mogelijkheid van een flexibele materialenwerf onderzocht. “In M4H wordt volop geëxperimenteerd met circulair bouwen. Een materialenwerf kan daarin een belangrijke schakel vormen.”
Circulair ecosysteem mist tussenstation
“In M4H hebben we afgesproken dat er alleen materialen het gebied binnenkomen die er ook daadwerkelijk een bestemming krijgen”, vertelt Sophie. “Dus alles wat M4H inkomt, blijft er ook. We kijken daarom heel zorgvuldig naar wat er nodig is.” In elk gebouw zitten materialen die je eigenlijk altijd kunt hergebruiken: stalen binten, balken en stelconplaten bijvoorbeeld. Sophie: “Dat zijn no-brainers. Als die materialen vrijkomen, bewaren we ze. Maar daarvoor heb je wel een ‘tussenstation’ nodig; een plek waar we die gebruikte bouwmaterialen kunnen verzamelen, opslaan en bewerken voordat ze opnieuw worden ingezet. Een materialenwerf dus, als onderdeel van een circulair ecosysteem voor de stad.”
Mock-upversie tijdens Architectuur Maand
Architect Estelle Barriol heeft in opdracht van Rotterdam Circulair onderzoek gedaan naar werven. Op basis daarvan ontwikkelde ze een concept dat goed past bij M4H: een flexibele materialenwerf die door het gebied reist. “M4H is continu in ontwikkeling en de materialenwerf beweegt daarin mee”, verklaart Sophie. Het concept werd zo gewaardeerd, dat Estelle een paviljoen mocht ontwerpen als hart van de Rotterdamse Architectuur Maand. Sophie: “Dat paviljoen is een mock-upversie van een flexibele materialenwerf geworden. Tijdens de Architectuur Maand liggen er al stapels materialen die in workshops worden schoongemaakt en bewerkt.”
Circulair bouwen is risico’s nemen
De aangewezen locatie voor een flexibele materialenwerf is nu de Korte Pier. Uiteindelijk worden daar woningen gebouwd, dus die plek is inderdaad tijdelijk. Die onzekerheid over de toekomst pas wel bij de gebiedsontwikkeling in M4H. “Hier leren we door te doen”, zegt Sophie. “Soms moeten we daarvoor risico’s nemen. Neem alleen al het feit dat we materialen uit de sloop van vastgoed onttrekken, terwijl we nog niet weten wat we ermee gaan doen. Overigens mogen wij als gemeente,
aangezien we meegefinancierd hebben, bedenken wat we na de Architectuur Maand doen met het paviljoen. Ook dat weten we nog niet. Gaan we het paviljoen verplaatsen? Laten we het in gebruik als werf, maken we er iets anders van, of geven we de materialen terug?”
Broedplaats XXL als ideaal
Sophie ziet de uiteindelijke ‘echte’ versie van de materialenwerf al helemaal voor zich. “Mijn ideaal is een soort broedplaats XXL: ruimte voor de op- en overslag van materiaal, plus een bewerk- en verwerkgedeelte, voor het ontspijkeren van hout bijvoorbeeld. En naast dat makersgedeelte ook nog een sociaal gedeelte waar bouwers, makers en bewoners elkaar ontmoeten, en een show & tell-ruimte. Ik hoop dat het een levendige plek wordt. En dat de materialenwerf ons weer een stapje dichterbij de ultieme droom brengt: dat we alle Rotterdammers een dak boven hun hoofd kunnen bieden met circulaire materialen.”
Whatsapp
E-mail
Kopieer Link
Meld je aan voor de Rotterdam Circulair Nieuwsbrief
Schrijf je in voor de nieuwsbrief
